naar volgende paginanaar vorige pagina
Coronatest van een automobilist

3 - Wat heeft de GGD in 2020 gedaan om deze missie te realiseren?

3.3 De GGD beschermt (1)
naar beneden scrollen
Foto: Roos Trommelen
Door coronapandemie flinke opschaling werkzaamheden team Algemene Infectieziekten (AIZ)
De GGD beschermt bewoners tegen ziekten en bedreigingen van de gezondheid.
Door coronapandemie flinke opschaling werkzaamheden team Algemene Infectieziekten (AIZ)
2020 stond voor het onderwerp bescherming in het teken van de coronapandemie. Voor team Algemene Infectieziekten (AIZ) betekende dit een flinke opschaling van reguliere processen en werkzaamheden zoals bron-en contactonderzoek, surveillance, medisch inhoudelijke kwaliteitsbewaking van team Corona en onderzoek naar de verspreiding van corona en ontwikkeling van nieuwe varianten. De samenwerking met andere teams binnen de GGD is geïntensiveerd en heeft geresulteerd in constructieve werkgroepen met ketenpartners (bijvoorbeeld in de langdurige zorg). Het GGD-team algemene infectieziekten neemt deel aan meerdere landelijke werkgroepen om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van beleid en richtlijnen over COVID-19 blijven aansluiten bij de dagelijkse praktijk en in lijn is met infectieziektebestrijding.
Bij alle overige meldingsplichtige infectieziekten, zien we een sterke afname in 2020. Verklaringen hiervoor zijn per infectieziekte verschillend maar de 1.5 meter samenleving, meer aandacht voor basishygiëne, de beperkte reisbewegingen, het sluiten van scholen en minder diagnostiek door afschaling reguliere zorg kunnen verklaringen zijn. De afname van het aantal Hepatitis B (chronisch en acuut) meldingen was minder groot. Een verklaring hiervoor is dat zwangere vrouwen standaard gescreend worden door de verloskundige. Voor niet meldingsplichtige ziekten zoals postexpositie rabiës en risicovolle (prik)accidenten geldt ook een afname t.o.v. 2019.
De afgelopen jaren heeft AIZ zich ingezet voor de landelijke Hepatitis B vaccinatieprogramma tegen hepatitis B voor risicogroepen (mannen die seks hebben met mannen en sekswerkers). In 2020 zijn bijna de helft minder mannen gescreend en gevaccineerd. Voor sekswerkers was de daling minder significant. Oorzaken zijn o.a. het niet kunnen uitvoeren van outreach-activiteiten ten gevolge van COVID-19. Daarnaast werden er ook minder cliënten gezien bij de SOA-poli.
  • Het streeklaboratorium van de GGD Amsterdam heeft afgelopen jaar een essentiële bijdrage geleverd bij de uitbraak van het coronavirus. Essentieel onderdeel van infectieziektenbestrijding is signalering en het adequaat acteren daarop. Nadat in januari het coronavirus in China werd aangetroffen, heeft het streeklaboratorium achtereenvolgens het virus gevolgd om zoveel mogelijk kennis te verzamelen over specifieke kenmerken en testen uitgevoerd in tijden van schaarste van benodigdheden. In de regio Amsterdam heeft het streeklaboratorium een coördinerende rol om ervoor te zorgen dat met andere laboratoria in de regio (en zo nodig soms daarbuiten) aan de enorme toename aan vraag in testen kon worden voldoen. In een aantal maanden is de omzet en het aantal testen van het streeklaboratorium in een aantal maanden verdubbeld. Bedrijfsvoering, personeelsbeleid en organisatiestructuur is hierop aangepast. Na een korte dip in de normale werkzaamheden, dus testen voor SOA, TBC en huisartsen in regio Amsterdam waren deze werkzaamheden rond juni weer op peil. Ook deze testen zijn parallel aan coronavirus diagnostiek uitgevoerd. Verpleeghuizen zijn ook in 2020 weer ondersteund bij bestrijding infectieziekten en antibioticaresistentie. Ook hier speelde ondersteuning bij uitbraken coronavirus een belangrijke rol.
  • Sinds februari 2020 is de GGD Amsterdam ook belast met het testen op en traceren van COVID-19. Op 1 juni 2020 werd Team Corona opgericht om een grootschalige capaciteit te realiseren en namens de GGD een robuuste uitvoering van nieuwe taken in de coronapandemie te organiseren. Er werden teststraten geopend in de RAI, Zuidoost, Nieuw-West, Noord en Sloterdijk. Er waren 270 collega’s werkzaam die 486.000 testen afnamen. Ook werden de LAMP-test en blaastest gevalideerd en werden er thuisbemonsteringsteams en testbussen ingezet om kwetsbare burgers te bereiken.
270 collega’s namen 486.000 COVID-testen af
Het bron- en contactopsporingsteam maakte meer dan 70.000 bron- en contact opsporingsonderzoeken aan
Ingang van een corona testlocatie
Het bron- en contactopsporingsteam startte met HpZone (computerprogramma) en maakte meer dan 70.000 bron- en contactopsporingsonderzoeken (BCO’s) aan. Het BCO-team verhuisde naar Weesperplein 8 en groeide, tot meer dan 350 collega’s. Het team maakte grote slagen op het gebied van kwaliteit en efficiëntie en initiatieven zoals Voor elkaar in Amsterdam werden omarmd.
Het belteam ontwikkelde zich tot een robuust team met 40 collega’s. De burgerlijn heeft maar liefst 88.956 telefoontjes afgehandeld en de intercollegiale bellijn 13.801 telefoontjes. Sinds november heeft Amsterdam als eerste in Nederland een ‘fastlane’ voor regionale partners met vitale processen. Medewerkers kunnen naar de prio-lijn bellen om een testafspraak te maken. Ook werden er voorbereidingen getroffen om het vaccinatieprogramma uit te voeren. Team Corona heeft zich in 2020, in samenwerking met andere teams en partners, ontwikkeld tot een betrokken, dynamisch en innovatief team.
  • Het hygiëneteam (onderdeel van Hygiëne & Preventie) heeft alles op alles gezet om de VVT-sector en de Maatschappelijke opvang zo goed mogelijk te adviseren en te ondersteunen bij alle maatregelen die in het kader van corona (infectiepreventie) genomen moesten worden. Daarnaast zijn voor tal van sectoren protocollen ontwikkeld, webinars gegeven en op andere wijze ondersteuning gegeven. Vanwege corona zijn maar mondjesmaat reguliere werkzaamheden uitgevoerd.
  • Een groot aantal medewerkers van FGMA is vanaf het begin betrokken geweest bij de bestrijding van corona, zowel op de teststraat als bij het belteam van de Infectieziektebestrijding (IZ) als bij het vaccineren als bij de planning voor de spreekuren van de testlocaties. Ook heeft de coronacrisis aanpassingen in de eigen dienstverlening gevraagd. Het team Sociaal Medisch Advies heeft vlot maatregelen getroffen om de medische keuringen op een veilige wijze doorgang te laten vinden in het belang van de cliënten. Huisbezoeken zijn in deze periode vervangen door telefonische spreekuren.
In 2020 heeft de minister van Justitie en Veiligheid een noodwet ingeroepen die het mogelijk maakt om speeksel af te nemen bij personen die bijvoorbeeld door kuchen of spugen dreigen agenten en hulpverleners met corona te besmetten (verzamelwet COVID-19). Helaas is dit iets dat ook de medewerkers van de afdeling direct in het werk kan overkomen. De forensisch artsen en verpleegkundigen hebben de afname van corona testen bij ingeslotenen in cellencomplexen verzorgd. Ten behoeve hiervan heeft heel veel afstemming met de politie plaatsgevonden.