naar volgende paginanaar vorige pagina
Woonwijk met water tappunt
Foto: AT5

3 - Wat heeft de GGD in 2020 gedaan om deze missie te realiseren?

3.3 De GGD beschermt (2)
naar beneden scrollen
De GGD beschermt bewoners tegen ziekten en bedreigingen van de gezondheid. (vervolg)
Begin 2020 is het team tuberculosebestrijding druk met twee grote bron- en contactonderzoeken
Begin 2020 is het team tuberculosebestrijding druk met twee grote bron- en contactonderzoeken
Niet corona gerelateerde acties ter bescherming van de burger
  • Het Centrum voor seksuele gezondheid heeft in 2020 ruim 400 consulten gedaan voor zedenslachtoffers. Aan hen bieden we seksuele gezondheidszorg, en verwijzen we zo nodig voor verdere begeleiding. Dit doen we in nauwe samenwerking met het centrum voor seksueel geweld.
  • Het team tuberculosebestrijding heeft in 2020, ondanks de COVID-19 pandemie, een belangrijke aanpassing in beleid doorgevoerd. Bij immigranten, afkomstig uit een land met een tuberculose incidentie van > 200/100.000 worden de thoraxfoto’s bij vervolgscreening vervangen door een eenmalige screening op een latente tuberculose infectie (LTBI). Door het vaststellen van LTBI en het aanbieden van een preventieve behandeling kan het ontwikkelen van de ziekte tuberculose worden voorkomen.
Aan het begin van 2020 was het team tuberculosebestrijding druk met twee grote bron- en contactonderzoeken (BCO’s). De opgespoorde patiënten en LTBI’s zijn vervolgens behandeld en begeleid. Ter voorkoming van tuberculose voert het tuberculoseteam ook preventieve activiteiten uit, waaronder immigrantenscreening en BCG-vaccinatie. Door de landelijke COVID-19 maatregelen heeft tijdelijk geen vervolgscreening voor immigranten plaatsgevonden en is daardoor een (tijdelijke) daling in het aantal gescreende immigranten zichtbaar. Het aantal BCG-vaccinaties is lager dan gepland eveneens door een tijdelijke stop.
  • Het team Milieu & Gezondheid van de afdeling leefomgeving heeft in 2020 de handen vol gehad aan de loden drinkwaterleidingen. De loodproblematiek stond lokaal en landelijk breed in de belangstelling bij burgers, politiek en media. Medewerkers van het team hebben hierin een belangrijke rol vervuld. Het team heeft met succes nagenoeg alle kinderdagverblijven in het werkgebied van de GGD aantoonbaar loodvrij gekregen. Vanwege de voorloperspositie is een medewerker ook landelijk coördinator geworden voor de GGD’en in Nederland.
  • Het Team Dierplaagbeheersing heeft in 2020 flexibiliteit aan de dag gelegd om veilig te kunnen blijven werken bij het bezoeken van bewoners en instellingen. De impact op de dienstverlening was beperkt. Met name gesloten gemeenteobjecten en onderwijs- en zorginstellingen leidden tot een lagere omzet. De lockdown heeft wel gezorgd voor een grote toename van het aantal meldingen. Dat is voor een deel te verklaren omdat mensen veel thuis waren, maar ook de rattenpopulatie is toegenomen in 2020. Dat is onder andere veroorzaakt doordat er meer afval op straat was.
Sinds een aantal jaren werken bij het team stedelijke coördinatoren die werken aan een gebiedsaanpak gericht op het aanpakken van de oorzaken van rattenoverlast zoals te veel afval, schuil- en nestelgroen voor ratten en (overmatig) voeren van eenden en andere vogels. Helaas moesten veel activiteiten rondom bewonersvoorlichting en bewonersparticipatie door de coronasituatie worden afgelast of afgeschaald. Dit terwijl de bewoners de belangrijkste samenwerkingspartners zijn om met gedragsverandering oorzaken van overlast (voeren, het (anders) aanbieden van afval en het gebruik van de openbare ruimte) terug te dringen. Het team werkt veel samen met onderzoekers (onder andere vanuit de UvA en het RIVM) die meer diepgaand onderzoeken doen naar hoe het gedrag en verspreidingsgebied van de rat is, welke genetische verschillen er zijn in de stedelijke populaties en in welke mate zij ziektedragend zijn. Het onderzoek zal bijdragen bij aan het beter kunnen uitvoeren van risicoanalyses, het ontwikkelen van meer effectieve interventies en stellen van prioriteiten in het uitvoeren van de werkzaamheden.
pag13de_dam.jpg
Foto: Edwin van Eis
Door de lockdowns was de lucht in Amsterdam schoner | Foto Edwin van Eis
Door de lockdowns veel minder wegverkeer en daardoor de lucht in Amsterdam veel schoner dan in 2019

Voor de luchtkwaliteit was 2020 een bijzonder jaar. Als gevolg van de lockdowns was er veel minder wegverkeer en daardoor was de lucht in Amsterdam een stuk schoner dan in 2019. De afdeling heeft met de gegevens van het luchtmeetnet uitgebreide analyses gedaan die dit tot in detail lieten zien. In de politiek en media kreeg dit veel aandacht. Tegelijkertijd werd duidelijk dat houtrook een belangrijke bron is van luchtverontreiniging. Omdat mensen veel thuis waren, nam ook de overlast van deze bron toe.
De sterke daling van de luchtverontreiniging maakt het nog noodzakelijker dat het luchtmeetnet goed in staat is om lagere concentraties luchtverontreiniging in de toekomst betrouwbaar te meten. Omdat de lucht, zij het langzamer dan in 2020, steeds schoner wordt, is het team luchtkwaliteit daarmee al langer bezig. Samen met het RIVM, DCMR Milieudienst Rijnmond en verschillende provincies zijn nieuwe fijnstofmonitoren aangekocht die nu uitgebreid worden getest en naar verwachting in 2021 in gebruik worden genomen.
Alle kinderdagverblijven aantoonbaar loodvrij gekregen