naar volgende paginanaar vorige pagina
Markt op plein 40-45

3 - Wat heeft de GGD in 2020 gedaan om deze missie te realiseren?

3.5 De GGD onderzoekt en ontwikkelt (2)
naar beneden scrollen
Onderzoek naar Covid-19 bij groepen met een migratieachtergrond | Foto GGD
De GGD onderzoekt en ontwikkelt.
Afgerond promotieonderzoek In 2020 promoveerden vier medewerkers van de afdeling Infectieziekten op onderzoek uitgevoerd door de GGD. De resultaten uit deze onderzoeken ondersteunden het huidige beleid en de uitvoeringspraktijk, of leidden tot aanpassingen in dit beleid en de uitvoering van het werk.
  • Elske Hoornenborg heeft bij de GGD Amsterdam de eerste studie in Nederland opgezet (AMPrEP) waar PrEP, een pil die een hiv-infectie kan vóórkomen, werd verstrekt. Het project was ook vernieuwend omdat deelnemende mannen die seks hadden met mannen en transgender personen konden kiezen voor dagelijks PrEP gebruik of PrEP gebruik rondom seks. Bijzonder bij dit project is dat de interesse om deel te nemen aan het onderzoek veel groter was dan de capaciteit ervan, iets wat bij wetenschappelijk onderzoek ongebruikelijk is. Elske Hoornenborg heeft diverse aspecten van de invoering van PrEP in Nederland bestudeerd. Deze resultaten zijn heel belangrijk geweest voor het besluit tot een pilot waar sinds 2019 landelijk PrEP wordt verstrekt via de centra voor seksuele gezondheid.
  • Roel Achterbergh bracht de psychosociale gezondheid van mannen de seks hebben met mannen in het AMPrEP project van de GGD Amsterdam in kaart en onderzocht of deze problemen tijdens het gebruik van PrEP verminderen omdat mannen minder angst hebben voor hiv. Hij vond dat mannen relatief vaak problemen met seksverslaving, alcohol en druggebruik hadden, en relatief vaak met depressie en angststoornissen kampten. Seksverslaving en drugsproblemen namen af tijdens PrEP gebruik.
Onderzoek van Femke Lambers leverde handvaten op voor de ontwikkeling van preventie van HCV
Medicijnverpakking

  • Femke Lambers deed onderzoek met gegevens uit de Amsterdamse cohortstudie naar hiv onder druggebruikers en de MOSAIC-studie. In de laatste studie volgde de GGD Amsterdam sinds 2009 mannen die leven met hiv, zowel met en zonder een infectie met het hepatitis C virus (HCV). Ze toonde met haar onderzoek aan dat harm reductie programs voor druggebruikers bijdragen aan therapietrouw en succes bij de behandeling van hiv en HCV, en dat sociale support belangrijk is. I.t.t. tot druggebruikers waar nog nauwelijks nieuwe infecties worden gezien, werden wel nieuwe HCV-infecties gezien bij mannen die seks hebben met mannen. Femke vond dat heersende seksuele normen, stigma rondom HCV en gebruik van drug rondom seks het hebben van veilige seks bemoeilijken. Dit zijn aangrijpingspunten zijn voor de verder ontwikkeling van preventie van HCV.
  • Astrid Newsum deed ook onderzoek naar infecties met het hepatitis C-virus (HCV) bij mannen die seks hebben met mannen. Ze heeft onder andere een risicoscore ontwikkeld met gegevens uit de MOSAIC-studie. Uit haar onderzoek blijkt dat deze risicoscore, bestaande uit zes zelf-gerapporteerde recente risicofactoren, bruikbaar is om te bepalen wie er op HCV getest moet worden. Ook keek ze naar resistentie tegen HCV-medicatie, het beloop van de ziekte en het risico voor een her-infectie met HCV. De laatste kennis draagt bij om interventies te ontwikkelen die het risicogedrag verminderen en her-infectie helpen te voorkomen.
Nieuw onderzoek naar het coronavirus In maart 2020 werden abrupt onderzoeksactiviteiten uitgebreid met Covid-19 onderzoek. Het schrijven van onderzoeksvoorstellen met als doel financiering was succesvol en drie nieuwe onderzoeken zijn gestart in 2020:
  1. Onderzoek naar Covid-19 bij groepen met een migratieachtergrond. In de zomer van 2020 werd bij deelnemers aan de HELIUS-studie, een lopende studie onder 6 groepen met en zonder migratieachtergrond, bloed afgenomen voor het testen op de aanwezigheid van antistoffen tegen het coronavirus. Daarnaast werd gekeken of er verschillen waren in een ernstig beloop bij infectie aan de hand van ziekenhuisdata, en werden er gegevens verzameld of informatie over de maatregelen tegen verspreiding de diverse groepen bereiken, of adviezen worden opgevolgd, en wat de impact is van maatregelen op welzijn en gebruik van gezondheidszorg. De eerste resultaten kwamen in oktober 2020 beschikbaar en lieten zien dat na de eerste corona-golf er geen verschil was in het hebben van een doorgemaakte infectie tussen de onderzochte groepen, m.u.v. van een groep met een migratieachtergrond (d.w.z. Ghanezen). Na terugkoppeling van deze bevindingen naar deze groep, werden door het Corona preventieteam i.s.m. de community activiteiten ontwikkeld om de preventie te verbeteren. Verder werden er wel verschillen gezien in ziekenhuisopnames tussen meerdere groepen maar er waren geen verschillen in het opvolgen van de maatregelen.
  2. Onderzoek naar de rol van het afweersysteem in de bescherming tegen het virus en de gevolgen van infectie op de gezondheid op langere termijn (longfunctie, algemeen welbevinden en kwaliteit van leven). Hiertoe werd VIS cohortstudie opgezet. Deze studie volgt deelnemers met milde (via GGD) en ernstige klachten (via Amsterdam UMC) in het begin wekelijks en vervolgens maandelijks voor een periode van een jaar. Kennis uit deze studie levert input op voor de behandeling van mensen met COVID-19 en voor de verdere ontwikkeling van het pakket van preventiemaatregelen. De studie is in mei 2020 gestart en meer dan 250 deelnemers waren eind 2020 geïncludeerd, waarmee het streefaantal van 300 in zicht is. Eerste analyses met de data zijn gestart.
  3. Onderzoek naar de effectiviteit van bron en contactonderzoek (BCO) bij een corona infectie. In deze studie met de naam CONTROL werken zeven GGD’en (Amsterdam, Flevoland, Groningen, Hart voor Brabant, Rotterdam-Rijnmond, Regio Utrecht, Zuid-Limburg) en het RIVM samen. Er wordt gekeken welke kenmerken van mensen met het coronavirus en van hun contacten, en welke procesfactoren bepalend zijn voor de doorlooptijd en de effectiviteit van het BCO. Er worden barrières en succesbepalende factoren voor het BCO geïdentificeerd en er wordt een verbeterplan opgesteld. Tenslotte wordt er een triageringstool ontwikkeld om bij mensen met het coronavirus die mogelijk veel anderen kunnen besmetten snel en intensief BCO te doen. Vanaf september 2020 is gestart met het in kaart brengen van de aanwezige data, hoe we de data uit verschillende bronnen kunnen harmoniseren en koppelen, en met de eerste analyses van de data van GGD Amsterdam.
Onderzoek van Femke Lambers leverde handvaten op voor de ontwikkeling van preventie van HCV
Het Corona preventieteam heeft op basis van onderzoek community activiteiten ontwikkeld voor de preventie van COVID-19 onder Ghanezen